|
|
CNME nieuwsbrief
Inschrijven:
|
|
|
|
|
In onderstaand artikel, dat overgenomen is uit de folder "Leven met verschillen" wordt uit de doeken gedaan hoe het werken in een schoolnatuurtuin in zijn werk kan gaan en welke mogelijkheden voor vernieuwend onderwijs dit biedt.
|
|
|
Een schoolterrein dat opvalt
Natuurlijk met een speelterrein zoals elke school heeft, maar daaraan grenzend heuveltjes en een dieper gelegen vijver. De heuveltjes zijn begroeid met een grote verscheidenheid aan wilde planten, waarvan een aantal massaal bloeien, een prachtig gezicht. Vlak bij het schoolgebouw een hekwerk waar "sluierplanten" tegenaan groeien: hop en andere klimplanten. Over de vijver een bruggetje en als je daar overheen gaat, kom je terecht in een slingerpaadje door een klein bosje. Dat bosje bestaat uit een grotere boom en wat struiken, waarvan vele besdragend zijn, wat vogels aantrekt. Halverwege het paadje, bij de grote boom, verbreedt het pad zich tot een open plek in de begroeiing. De kinderen zien dit als een soort hut en zitten er graag.
|
Op de grens van speelplein en de heuveltjes met wilde planten ligt een boomstam, met nog vele zijtakken, waarop de kinderen zitten en waarin ze kunnen klimmen. In de tuin behalve nestkasten voor vogels ook een ander soort kast, met blokken hout met gaatjes erin: nestgelegenheid voor wilde, solitair levende bijtjes. In verschillende van de gaten zitten glazen buisjes die je eruit kunt halen, om de inhoud te bekijken: de nestjes van de bijen met larven en poppen.
|
De kinderen zitten ook graag bij de vijver. Het krioelt van de kleine beestjes op dit schoolterrein: vliegende, kruipende, gravende. Het terrein is dan ook ingericht om deze aan te trekken.
|
Aan de randen, tegen de heuveltjes aan, zijn lage hekjes aangebracht, ,et daarachter jonge meidoorns en andere prikstruiken die zullen opgroeien tot houtwal. De hekjes vormen een bescherming tegen 'kinder-erosie', veroorzaakt door crossfietsen en andere voertuigen.
Het schoolterrein wordt frequent gebruikt door kinderen, zowel informeel - voor, na en buiten schooltijd - als binnen het schoolprogramma, door alle groepen. Dat laatste valt niet altijd mee. De kennis en didactische vaardigheden met betrekking tot de natuur en in het bijzonder biodiversiteit zijn ook en zelfs in het team van deze school zeer ongelijk verdeeld. De leraren voelen zich dan ook vaak onzeker. Maar daar wordt aan gewerkt - met name ook aan een jaarprogramma voor alle groepen en voor verschillende onderdelen van het leerplan, dat voor alle leerkrachten hanteerbaar is.
|
Want de tuin geeft ook vele aanleidingen voor taalonderwijs en rekenen-wiskunde, voor aardrijkskunde en het ontwikkelen van tijdsbesef en tijdsbegrippen, voor kunstzinnige vorming. Er is zelfst een schoolnatuurtuin bekend die door leraren ontdekt is als poëzie-werkplaats: Natuur rijmt met literatuur. Zo kunnen verschillende teamleden hun eigen affiniteit en deskundigheid verbinden met het spelen en werken in de tuin. Zo gaan nieuwe werelden open, niet alleen voor de kinderen, maar evengoed voor leraren. Biodiversiteit op het eigen schoolterrein die aanleiding geeft tot observeren, gericht onderzoeken, experimenteren, tekenen, tellen en rekenen, in kaart brengen, genieten, stil beschouwen, teksten schrijven, schilderen, meedenken over veranderingen in de inrichting van het terrein en daadwerkelijk meehelpen, meedenken en -doen in het beheer. "Leven" en "leren" staan hier dicht bij elkaar.
|
Waarom een schoolnatuurtuin?
Uit vele voorbeelden in ons land en elders is gebleken dat het mogelijk is om de schoolomgeving veel uitnodigender en spannender in te richten dan doorgaans het geval is. Het voorbeeld in bovenstaande tekst maakt dat duidelijk.
Als je meemaakt hoe enthousiast de kinderen erin spelen en/of van alles ontdekken en hoe leraren er soms zelfs in hun vrije tijd - vaak samen met de kinderen - weer opleven, dan vraag je je elke keer weer af waarom er nog steeds niet beduidend meer scholen zijn die aan de slag gaan met een schoolnatuurtuin.
De schoolnatuurtuin brengt natuur onder handbereik en biedt kinderen tal van mogelijkheden tot direct contact met de natuur. De school en de directe omgeving daarvan vormen de enige door alle leerlingen en leraren gezamenlijk ervaren leefwereld en zijn daarom van groot belang voor het onderwijs
|
Voor wie zich verder wil verdiepen
Over de praktijk van het werken met schoolnatuurtuinen in het basisonderwijs is een onderzoeksrapport verschenen: Schoolnatuurtuinen in het basisonderwijs - een case-study-onderzoek. Het is te bestellen bij Stg Oase, tel. 024 - 677 19 74.
Het kwartaaltijdschrift 'Oase - tijdschrift voor vrienden van natuurrijke tuinen, parken en plantsoenen' bevat ook regelmatig artikelen over schoolnatuurtuinen. Bestellen op het adres hierboven (kijk ook eens op de website van Stichting Oase: www.stichtingoase.nl
|
|
|
|
|
|
|
|