Herintroductie muurhagedis op Sint-Pietersberg afgerond, op eigen kracht verder!
Een nieuw bolwerk voor de muurhagedis
In 2024 en 2025 verplaatsten we vanuit het project ‘Naar een nieuw bolwerk voor de muurhagedis’ in totaal 184 inheemse Maastrichtse muurhagedissen van het Frontenpark naar hun voormalige leefgebied op de Sint‑Pietersberg. CNME, RAVON en Natuurmonumenten werkten hierin samen om het leefgebied van de soort uit te breiden en de totale Maastrichtse populatie te versterken. Een tweede populatie opbouwen is bovendien belangrijk voor risicospreiding, bijvoorbeeld bij mogelijke reptielenziektes.
In de Oehoevallei op de Sint‑Pietersberg kregen 65 volwassen, 38 eenjarige en 81 juveniele muurhagedissen een nieuwe plek. Deze vallei biedt geschikte omstandigheden: zongerichte kalkwanden met veel structuur, zoals scheuren en spleten. Tijdens het project zijn diverse biotoopmaatregelen uitgevoerd in de Oehoevallei en rond de piramidevormige rotsformaties in de ENCI‑groeve. Zo zijn extra overwinteringsholen geboord, steenhopen aangelegd en is opslag van struiken en bomen verwijderd om schaduw tegen te gaan.
Monitoring van de populatie in de Oehoevallei
Sinds 2024 monitoren we de nieuwe populatie. De Oehoevallei wordt daarbij zeven keer per jaar bezocht en tijdens ieder bezoek noteren we alle waarnemingen van muurhagedissen. Door dit langere tijd vol te houden, krijgen we inzicht in de ontwikkeling van de populatie.
In 2025 zagen we tijdens deze bezoeken maximaal 15 hagedissen terug. Dat lijkt weinig, maar de hoge kalkwanden zijn onoverzichtelijk, waardoor veel dieren zich aan het zicht onttrekken. Ook zijn niet alle dieren op elk moment van de dag actief of zichtbaar. Daarnaast kan de overleving in de eerste fase na een herintroductie lager zijn. Een verplaatsing brengt stress met zich mee en dieren moeten opnieuw hun territorium veroveren.
Op zoek naar nieuwe plekken
Muurhagedissen zullen naar verwachting ook de gebieden rondom de Oehoevallei gaan verkennen. Daarom hebben we in 2025 een oproep gedaan om waarnemingen op de Sint‑Pietersberg door te geven via een speciaal invoerportaal:
waarneming.nl/go/podarcis-muralis In 2025 kwamen er nog geen meldingen binnen van dieren buiten de Oehoevallei. De oproep blijft ook de komende jaren relevant om zicht te krijgen op de verspreiding van de soort.
Vooruitblik
Met de herintroductie ligt er nu een stevige basis voor een nieuwe populatie muurhagedissen op de Sint‑Pietersberg. De verwachting is dat de soort zich hier opnieuw blijvend zal vestigen. De berg biedt veel geschikte plekken waar de muurhagedis zich thuis kan voelen. Als gidssoort voor rotsmilieus geeft zijn aanwezigheid bovendien inzicht in de kwaliteit van deze biotopen en de verbindingen binnen het landschap.
De komende jaren moeten monitoring en verspreidingsonderzoek uitwijzen hoe goed de dieren zich vestigen, hoe groot de populatie kan worden en hoe ver de soort zich uiteindelijk verspreidt.
Lezing op de RAVON-dag
Kijk de lezing van Cridi Frissen Moors terug over de herintroductie van de muurhagedis tijdens de RAVON-dag op 8 november 2025.
Het project werd uitgevoerd met financiële steun van: Provincie Limburg, Gemeente Maastricht en het Elisabeth Strouven Fonds.
